تاريخچه و فرايند بافت فرش ايران

قديمترين فرش دستبافت ايرانی در سال 1949 در دومين مرحله کاوشهای باستان شناس روسي، رودنکو در منطقه پازيريک کشف و به نام فرش پازيريک ناميده شد.

قديمترين فرش دستبافت ايرانی در سال 1949 در دومين مرحله کاوشهای باستان شناس روسي، رودنکو در منطقه پازيريک کشف و به نام فرش پازيريک ناميده شد.

عضو رسمی اتحادیه کد 106

تاريخچه و فرايند بافت فرش ايران

چهار‌شنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸  ۰ نظر   ۱۱۵ بازدید

رودنکو در کتابی که به مناسبت اين اکتشافات در سال 1953 در روسيه منتشر کرد، درباره فرش مکشوفه توضيحات مفصلی نگاشت و آن را صراحتا کار ايران و قديمی ترين فرش ايرانی در دنيا بيان نمود. او نوشت: "بدون اينکه بتوانيم به طور حتم بگوييم اين فرش کار کداميک از سرزمين های ماد-پارت(خراسان قديم) يا پارس است، تاريخ فرش مذکور و پارچه هايی که در پازيريک کشف شد قرن پنجم و يا اوايل قرن چهارم پيش از ميلاد تشخيص داده می شود."

سپس او اضافه می کند: "تاريخ اين قالی از روی شکل اسب سواران معلوم می شود. طرز نشان دادن اسبهای m10.jpgجنگی که به جای زين قالی بر پشت آنها گسترانده اند و پارچه روی سينه اسب از مشخصات آشوريها می باشد اما در روی فرش پازيريک ريزه کاريهای مختلف و طرز گره زدن دم اسبها ، در نقوش برجسته تخت جمشيد نيز ديده می شود."


در زمان تسلط مغولها (قرن سيزدهم و چهاردهم ميلادي) قالی بافی به سطح بسيار رفيعی از زيبايی وتکنيک رسيد. شکوفايی اين صنعت شايد با حکومت غازان خان (1307-1295 ميلادي) مصادف بود.


اما اوج قالی کلاسيک ايرانی را که از آن با رنسانس قالی ايران ياد می شود زمان سلاطين صفوی (1722-1499 ميلادي) به ويژه زمان حاکميت شاه طهماسب اول (1587-1524 ميلادي) و شاه عباس کبير(1629-1587 ميلادي) ثبت کرده اند. از اين دوران حدود 3000 تخته فرش به يادگار مانده که درموزه های بزرگ دنيا و يا در مجموعه های شخصی نگهداری می شوند.


در اين دوران در کنار قصرهای پادشاهان کارگاههای قالی بافی بناشد و مراکز گوناگون که قبلا در تبريز ، اصفهان ، کاشان ، مشهد ، کرمان ، جوشقان ، يزد ، استرآباد ، هرات و ايالات شمالی نظير شيروان ، قره باغ و گيلان وجود داشتند توسعه و رونق بيشتری گرفتند.


در همان زمان ، نقاشان و نگارگران بلندپايه طرحهای خلاصه شده و ترکيبی ترنج در وسط قالی و لچکها را در آن وارد کردند. يعنی همان طرحی که قبلا به زيباترين وضعی در قرن پانزدهم روی جلد کتابهای ارزشمند به کار می رفت.


با اشغال کشور بوسيله افغانها (1722-1721 ميلادي) اين صنعت و هنر رو به انحطاط گذاشت.
در قرن نوزدهم قاليهای ايرانی ، بويژه فرشهای نفيس ناحيه تبريز به اروپا راه يافتند. از سوی کشورهای اروپايی نمايندگانی به تمام کشورهای مشرق زمين گسيل شدند و با رقابت بسيار فشرده کليه فرشهای کهنه و عتيقه را گردآوری کرده به قسطنطنيه که هنوز هم مهمترين بازار قالی مشرق زمين بود فرستادند.


با به پايان رسيدن منابع فرشهای کهنه ، شرکتهای انگليسی (زيگلر 1883 م) آمريکايی و آلمانی به طور نامحدود اقدام به تاسيس کارگاههايی در تبريز ، سلطان آباد(اراک) ، کرمان کردند. اين روال تا جنگ جهانی اول که توليد قالی به طور قابل توجهی افزايش يافته بود ادامه داشت.

  • فرايند بافت

مراحلی كه برای شروع بافت يك فرش مي‌بايست رعايت گردد عبارتند از:

1ـ آماده‌سازی مواد اوليه شامل نخ‌چله، نخ پشمي(خامه)، نخ پود.
2ـ آماده‌سازی دستگاه (دار) و ابزار.
3ـ آماده‌سازی نقشه مورد نظر.
4ـ چله‌كشی (نصب نخ چله يا تارها بر روی دار قاليبافي).
5ـ بافت گليم، ابتدای فرش.
6ـ ساده‌بافی ابتدای فرش، انجام عمل گره زدن بر روی تارها به وسيله خامه.
7ـ نقشه‌خواني، انجام عمل گره زدن براساس خانه‌های رنگی نقشه.
8ـ انجام عمل پودكشی (پود زير يا ضخيم و پود رو يا نازك) و عمل كوبيدن پودها.
9ـ شيرازه پيچی كناره‌ها.
10ـ عمل كوبيدن رج‌ها و قيچي‌زدن سرپرزهای اضافي.
11ـ رعايت در جلوگيری از معايب احتمالی هنگام بافت.
12ـ پايين‌كشی :اتمام كار يك فرش بافته شده.


توضيح اينكه در يك فرش تراكم گره‌ها و ظرافت آنها نمايانگر ميزان مرغوبيت و كيفيت فرش است. بدين معنی كه هر چه تعداد گره‌ها زيادتر و در اصطلاح فرشبافی هر چه پرتر باشد كيفيت آن بالاتر خواهد بود.


بطور كلی در قاليبافی ايران دو نوع گره متداول است.
1ـ گره تركی (قيورد ـ متقارن) تبريز، هريس همدان، عشاير فارس و ....


2ـ گره فارسی (سنه ـ نامتقارن) فارسي‌زبانان، اراك، اصفهان، مشهد، بيرجندؤ كرمان، نائين، كاشان، قم و ....


رجشمار
رجشمارهای رايج در فرشبافی ايران از 20 تا 90 رجی مي‌باشد.
معمولاً فرشهای درشت‌باف 20 و 25 رجی و فرشهای ايلياتی درشت‌بافت معمولاً حدود 30 رجی هستند فرشهای متوسط خوب 40، 45 و 50 رجی هستند. فرشهای خوب 50 تا 90 رجی هستند.
منبع:irancarpet.ir

چگونه یک قالیشویی خوب را تشخیص دهیم؟
چگونه یک قالیشویی خوب را تشخیص دهیم؟
برای اکثر ما هم پیش آمده که در هنگام جابجایی و اثاث‌کشی یا فرا رسیدن ایام عید به فکر انتخاب بهترین قالیشویی از میان هزاران دفتر و مرکزی هستیم که این روز‌ها با تبلیغات فراوان خود را بهترین رفوگر و قالیشویی شهر می‌دانند. با دانستن این نکات می‌توانید بهترین قالیشویی را انتخاب کنید.
ترمیم و رفوکاری فرش
ترمیم و رفوکاری فرش
نکاتی قبل از ترمیم و رفوگری فرش
گبه چیست؟
گبه چیست؟
گبه انواعی از زیرانداز میباشد و همچون فرش بافی ارزش هنری بسیاری نیز دارد بطوریکه امروزه در همه جای دنیا طرفداران بیشماری را به خود جلب کرده. برخی از محققان دلیل نامگذاری این قالیچه با عنوان گبه را ضخیم بودن و کاربرد آن در حفاظت نسبت به عوامل مختلفی چون سرما میدانند. میتوان گفت تاریخچه پیدایش و تولید گبه به زمان انسان‌های اولیه برمیگردد چراکه آنها در ابتدا از پوست حیوانات مختلف به عنوان زیرانداز خود استفاده می‌کردند و به مرور زمان و با کسب تجارب توانستند از پشم حیوانات اهلی نخستین زیراندازهای تار و پودی را تولید کنند که یکی از آنها گبه میباشد.
خطرات الیاف فرش ماشینی
خطرات الیاف فرش ماشینی
فرش هایی که امروزه تولید میشوند به دلیل استفاده از مواد مصنوعی در تولید آن برای سلامتی انسان و مخصوصا کودکان مضر هستند. تا جایی که امکان دارد حداقل در اتاق کودک برای حفظ سلامتی آنها از فرش ماشینی استفاده نکنید.
 ۳ روش شگفت انگیز برای از بین بردن لکه جوهر از روی فرش
 ۳ روش شگفت انگیز برای از بین بردن لکه جوهر از روی فرش
فرش یکی از گران بهاترین لوازم منزل است و باید با دقت از آن نگهداری کرد. اما بسیار اتفاق می افتد که در اثر حوادث گوناگون نوشیدنی ها و مواد رنگی مختلفی مانند چای، نوشابه، جوهر و… روی فرش بریزد. در چنین شرایطی سرعت عمل در تمیز کردن لکه های بوجود آمده و نجات فرش اهمیت بسیار زیادی دارد. جوهر ماده ای است که بدترین و پررنگ ترین لکه ها را روی فرش، کاغذ دیواری، چوب و… بر جای می گذارد. اما برای از بین بردن لکه جوهر از روی فرش نیز راه حل هایی وجود دارد که در این مطلب ازپین ورک به آن می پردازیم. البته ما در مقاله ای کامل به اصول و نکات شستشوی فرش و موکت پرداخته ایم که پیشنهاد می‌کنم آن را از دست ندهید.
 ۳ ابتکار جالب برای از بین بردن لکه رنگ از روی فرش
 ۳ ابتکار جالب برای از بین بردن لکه رنگ از روی فرش
از بین بردن لکه رنگ از روی تشک | پاک کردن لکه گواش، آبرنگ، رنگ روغنی
ریشه دوزی فرش چیست و چگونه انجام می شود؟
ریشه دوزی فرش چیست و چگونه انجام می شود؟
به دلایل مختلفی ممکن است ریشه‌های فرش شما دچار پوسیدگی شود. گاهی مدت‌ها می‌گذرد و شما از مرطوب شدن گوشه‌ای از فرش اطلاع ندارید؛ و به همین راحتی بخشی از فرش شما دچار پوسیدگی می‌شود. پوسیدگی فرش بیش از هرچیز در ریشه‌ها و تار و پود آن رخ می‌دهد. در این شرایط اغلب افراد تصور می‌کنند که آن فرش دیگر قابل استفاده نیست. اما یکی از خدمات مهم قالیشویی های اصیل و قدیمی ریشه دوزی فرش است. سرویسی که به فرش شما حیات دوباره می‌بخشد؛ و پس از ریشه دوزی، می‌توانید مانند روز اول از فرش خود استفاده کنید. قالیشویی نوین نیز به عنوان قدیمی‌ترین قالیشویی‌ در تهران و ایران، خدمات کاملی را در زمینه ریشه دوزی و ریشه زنی ارائه می‌دهد. این سرویس به ویژه برای قالی‌های دستباف و گران‌قیمت از اهمیتی دوچندان برخوردار است. در این نوشته می‌خواهیم شما را با جزئیات این هنر ترمیم قالی آشنا کنیم.
مرمت فرش چیست و انواع آسیب های فرش کدامند؟
مرمت فرش چیست و انواع آسیب های فرش کدامند؟
رفوی فرش – مرمت فرش در معنای عمومی به رفوگری، ترمیم و یا دوخت نقاط آسیب‌دیده فرش اشاره دارد. اما از منظر متخصصان این عرصه، مرمت لزوماً رفوگری فرش نبوده و به معنی مجموعه اقدامات اساسی است که منجر به رفع هر گونه آسیب و صدمات ظاهری فرش می‌شود.
قالیشویی امیدان:ضرورت شستشوی فرش ها به طور منظم چیست؟
قالیشویی امیدان:ضرورت شستشوی فرش ها به طور منظم چیست؟
قالیشویی امیدان:همه ما به اهمیت زیبایی و تمیزی ظاهری فرش‌ها آگاه هستیم. اما ضرورت شستشوی فرش ها به طور منظم به دلایل بیشتری مورد توجه است. در این مقاله قالیشویی نوین می‌خواهیم درباره دلایل ضرورت شستشوی فرش ها به طور منظم نکاتی را مطرح کنیم. پیشنهاد همیشگی ما این است که در فواصل زمانی منظم شستشوی فرش و مبلمان خود را به یک قالیشویی متخصص و با تجربه بسپارید.
قالیشویی امیدان:معایب خشک کردن فرش به روش سنتی
قالیشویی امیدان:معایب خشک کردن فرش به روش سنتی
قالیشویی امیدان:خشک کردن فرش یکی از مهم ترین مراحل شستشوی فرش میباشد این که چگونه فرش خشک شود و آیا این خشک کردن فرش آسیبی به فرش میزند یا خیر همه از سوال هایی است که ذهن خیلی ها را به خود مشغول میکند. ما در این مطلب کوتاه به این مطلب میپردازیم:
دیدگاه خود را بیان کنید